Poradnik
Sznury i taśmy termoizolacyjne uszczelniają drzwiczki kotłów, wkłady kominkowe, włazy pieców przemysłowych i pokrywy komór grzewczych. Wszystkie wyglądają podobnie, ale różnią się materiałem włókna, a więc granicą temperatury, sprężystością i bezpieczeństwem montażu. Wyjaśniamy, czym różnią się sznury szklane, ceramiczne i krzemionkowe oraz jak dobrać właściwy do konkretnego urządzenia.
Do czego służy sznur termoizolacyjny
Sznur termoizolacyjny ma dwa zadania. Po pierwsze uszczelnia: zamyka szczelinę między drzwiczkami a korpusem pieca, ogranicza zasysanie fałszywego powietrza i wydostawanie się spalin. Po drugie izoluje: powietrze uwięzione między włóknami słabo przewodzi ciepło, więc sznur chroni zawiasy, ramy i obudowę przed przegrzaniem.
W odróżnieniu od szczeliw plecionych do pomp i armatury sznur termoizolacyjny nie pracuje pod ciśnieniem medium i nie musi być odporny na chemię procesową. Liczy się temperatura, sprężystość po wielokrotnym zamknięciu drzwiczek i odporność na ścieranie. Dlatego dobór zaczyna się od materiału włókna.
Sznury szklane – najczęstszy wybór do kotłów i kominków
Sznury z teksturowanej przędzy szklanej są niepalne, sprężyste i stosunkowo tanie. To standardowe uszczelnienie drzwiczek kotłów na paliwo stałe, wkładów kominkowych, piekarników i wędzarni. Orientacyjna granica pracy typowego sznura szklanego to ok. 550 °C, a odmiany z wysokotemperaturowej przędzy szklanej wytrzymują więcej.
Sznury szklane występują w kilku wykonaniach:
- plecione lite – zwarte i kształtne, do rowków w drzwiczkach i pokrywach,
- miękkie z rdzeniem – dopasowują się do nierównych powierzchni i uszczelniają przy małym docisku,
- zbrojone drutem – bardziej odporne na ścieranie, przydatne przy klapach i drzwiach często otwieranych.
Przy wielokrotnym przekraczaniu dopuszczalnej temperatury włókno szklane mięknie i zaczyna się spiekać. Sznur twardnieje, przestaje odbijać po zamknięciu drzwiczek i przepuszcza dym – to znak, że w tym miejscu potrzebny jest materiał o wyższej klasie temperatury.
Sznury ceramiczne (glinokrzemianowe) – do najwyższych temperatur
Sznury z przędzy glinokrzemianowej, nazywane potocznie ceramicznymi, stosuje się tam, gdzie szkło już nie wystarcza: w piecach przemysłowych, odlewniach, piecach do wypału ceramiki, energetyce i koksownictwie. Orientacyjnie pracują do ok. 1100 °C, a w specjalnych odmianach wyżej. Uszczelniają włazy, klapy, otwory wyczystkowe i połączenia elementów obmurza.
Sam sznur ceramiczny jest mniej wytrzymały mechanicznie niż szklany, dlatego przy częstym otwieraniu lub ścieraniu wybiera się wersje zbrojone drutem ze stali żaroodpornej albo w oplocie.
Trzeba też pamiętać o bezpieczeństwie. Włókna glinokrzemianowe (RCF) są w UE klasyfikowane jako substancja rakotwórcza i podczas cięcia, montażu oraz demontażu zużytego sznura mogą pylić. Pracuj w rękawicach i z ochroną dróg oddechowych. Zużytego sznura nie łam i nie rozdrabniaj na sucho, a pyłu nie zamiataj – lepiej zebrać go na mokro lub odkurzaczem z filtrem.
Sznury krzemionkowe i bazaltowe – alternatywa dla ceramiki
Sznury z włókien krzemionkowych, czyli szkła o bardzo wysokiej zawartości SiO2, wypełniają lukę między szkłem a ceramiką. Wytrzymują znacznie więcej niż zwykłe szkło – producenci podają pracę ciągłą w okolicach 1000 °C – i nie są klasyfikowane tak jak włókna glinokrzemianowe, więc są mniej uciążliwe przy montażu. Sprawdzają się w drzwiach komór grzewczych, piecach do obróbki cieplnej i osłonach przewodów spalin.
Sznury bazaltowe to z kolei odmiana o dobrej wytrzymałości mechanicznej i temperaturze wyższej niż szkło, ale niższej niż krzemionka. Obie grupy oferujemy na zapytanie – podaj temperaturę i wymiar, a sprawdzimy dostępność konkretnego wykonania.
Porównanie sznurów termoizolacyjnych
Temperatury w tabeli są orientacyjne. Wiążąca jest zawsze karta konkretnego wyrobu, bo ta sama nazwa handlowa może obejmować różne gatunki przędzy i różne konstrukcje sznura.
| Rodzaj sznura | Temp. maks. (orientacyjnie) | Cechy | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| bawełniany | ok. 120 °C | miękki, tani, dobra izolacja | izolacja rur, pokrywy urządzeń w niskich temperaturach |
| szklany | ok. 550 °C | niepalny, sprężysty, tani | drzwiczki kotłów, kominki, piekarniki |
| szklany zbrojony drutem | ok. 550 °C | odporny na ścieranie | drzwi i klapy często otwierane |
| krzemionkowy | ok. 1000 °C | wysoka temperatura, mniej drażniący | komory grzewcze, piece do obróbki cieplnej |
| glinokrzemianowy (ceramiczny) | ok. 1100 °C | najwyższa odporność termiczna | piece przemysłowe, odlewnie, energetyka |
Jeśli zamiast sznura potrzebujesz płaskiej uszczelki do kołnierza lub pokrywy pracującej w wysokiej temperaturze, zajrzyj do poradnika o uszczelkach grafitowych.
Sznur czy taśma
Sznur o przekroju okrągłym lub kwadratowym wkłada się w rowek – to rozwiązanie typowe dla drzwiczek kotłów i kominków. Taśma termoizolacyjna jest płaska i lepiej pasuje tam, gdzie nie ma rowka, a uszczelnienie leży na płaskiej przylgnie: przy szybach kominkowych, pokrywach, kołnierzach kanałów spalin czy owijaniu elementów. Taśmy wykonuje się z tych samych włókien co sznury, więc dobór materiału przebiega tak samo. O dostępność konkretnej szerokości i grubości taśmy zapytaj nas przed zamówieniem.
Jak dobrać sznur do urządzenia
- Temperatura pracy – ustal ją w miejscu, gdzie leży sznur, a nie w komorze spalania. Przy drzwiczkach jest zwykle wyraźnie chłodniej niż w palenisku, ale przy włazach pieców przemysłowych bywa odwrotnie.
- Wymiar rowka – średnica sznura powinna odpowiadać szerokości rowka lub być nieco większa, aby po zamknięciu drzwiczek sznur był dociśnięty. Mierz rowek, nie stary, zgnieciony sznur.
- Docisk i nierówności – przy słabym docisku i krzywej ramie lepiej pracuje sznur miękki z rdzeniem.
- Częstotliwość otwierania – drzwi otwierane wiele razy dziennie wymagają sznura zbrojonego lub w oplocie.
- Warunki montażu – w pomieszczeniach, gdzie pył włókien jest niepożądany, rozważ sznur krzemionkowy zamiast ceramicznego.
Najczęstsze błędy przy wymianie
Sznur wklejony na stary klej i resztki poprzedniego uszczelnienia nie przylega równo, więc rowek trzeba najpierw dokładnie oczyścić. Stosuj klej wysokotemperaturowy przeznaczony do sznurów – zwykły silikon czy klej montażowy nie wytrzymają. Nie rozciągaj sznura przy układaniu, bo po nagrzaniu skurczy się i na styku końców powstanie szczelina. Końce dotnij na styk, a po montażu daj klejowi związać zgodnie z zaleceniami producenta. Szczelność łatwo sprawdzisz kartką papieru przytrzaśniętą drzwiczkami – nie powinna dać się łatwo wysunąć.
Przy demontażu bardzo starych sznurów pamiętaj, że dawniej stosowano wyroby azbestowe. Wszystkie oferowane przez nas szczeliwa są bezazbestowe – więcej o tym w artykule Klingeryt – co to jest i czym go dziś zastąpić.
Zamów sznur termoizolacyjny w PLASTCAR
W hurtowni PLASTCAR we Wrocławiu sprzedajemy sznury termoizolacyjne bawełniane, szklane i glinokrzemianowe w różnych średnicach, a inne odmiany sprowadzamy na zapytanie. Napisz lub zadzwoń z informacją o urządzeniu, temperaturze w miejscu uszczelnienia i wymiarach rowka – dobierzemy materiał i podamy cenę. Jeśli przy okazji potrzebujesz uszczelek płaskich do pokryw, kołnierzy czy wyczystek, wytniemy je na wymiar z płyt uszczelkarskich, także w pojedynczych sztukach.
Dobierzemy sznur
Opisz urządzenie, temperaturę i wymiary rowka – dobierzemy materiał i przygotujemy wycenę.
Uszczelki wycięte na wymiar
Z płyt uszczelkarskich, gumy, silikonu, pianek i PTFE wycinamy uszczelki według rysunku, pliku DXF lub wzoru – już od jednej sztuki.