Filc techniczny – rodzaje, gęstość i zastosowania

Czym jest filc techniczny

Filc to materiał z włókien splątanych i zagęszczonych bez tkania. Klasyczny filc wełniany powstaje przez spilśnianie – pod wpływem ciepła, wilgoci i nacisku łuski włókien wełny zaczepiają się o siebie i tworzą zwartą, jednorodną strukturę. Filce syntetyczne wytwarza się najczęściej przez igłowanie, czyli mechaniczne przeplatanie włókien igłami, czasem z dodatkowym utrwaleniem termicznym.

W odróżnieniu od filcu dekoracyjnego, filc techniczny ma kontrolowaną gęstość, grubość i skład. Dzięki temu można przewidzieć, jak zachowa się pod naciskiem, jak dużo smaru wchłonie i jak szybko będzie się zużywał. W hurtowni sprzedaje się go zwykle w arkuszach lub rolach, z których wycina się pierścienie, podkładki i uszczelki.

Filc wełniany i syntetyczny – czym się różnią

Najważniejszy wybór to rodzaj włókna. Filc wełniany jest elastyczny, sprężysty i bardzo dobrze chłonie oraz oddaje olej, dlatego od lat stosuje się go w pierścieniach łożyskowych i elementach smarujących. Dobrze tłumi drgania i hałas. Słabą stroną wełny jest wrażliwość na środowisko zasadowe, długotrwałe zawilgocenie i szkodniki, a także ograniczona odporność na wyższe temperatury.

Filce syntetyczne – poliestrowe, polipropylenowe czy aramidowe – są odporne na wilgoć, pleśń i wiele chemikaliów, a ich właściwości łatwiej powtórzyć w kolejnych partiach. Polipropylen dobrze znosi środowiska chemiczne, poliester jest uniwersalny i tani, a włókna aramidowe stosuje się tam, gdzie liczy się wyższa temperatura pracy. Filc syntetyczny zwykle gorzej magazynuje olej niż wełniany, ale lepiej sprawdza się w miejscach mokrych.

Gęstość i twardość filcu

Gęstość filcu podaje się zwykle w g/cm³ i to ona w największym stopniu decyduje o jego zachowaniu. Filc o małej gęstości jest miękki, puszysty, łatwo się ściska i dużo chłonie – dobrze tłumi, ale szybko się odkształca trwale i ściera. Filc o dużej gęstości jest twardy, zwarty i odporny na ścieranie, lepiej trzyma wymiar pod obciążeniem, lecz wchłania mniej smaru i słabiej dopasowuje się do nierówności.

Producenci oznaczają gatunki filcu własnymi symbolami albo według norm branżowych – w USA popularna jest specyfikacja ASTM D2475 dla filców wełnianych. Oznaczenia różnych producentów nie zawsze są wprost porównywalne, dlatego przy zamawianiu zamiennika najpewniej jest podać gęstość, grubość i rodzaj włókna, a jeśli to możliwe – przesłać próbkę lub starą część.

W praktyce: do wygłuszeń i podkładek wyrównujących wybiera się filc miękki, do pierścieni przeciwpyłowych i smarujących – średnio twardy, a do elementów pracujących na ścieranie, prowadnic i polerowania – twardy.

Uszczelki i pierścienie filcowe

Najbardziej znane zastosowanie to pierścienie filcowe w łożyskach i na wałach. Filc nie jest uszczelnieniem ciśnieniowym – nie zatrzyma cieczy pod ciśnieniem tak jak uszczelka z płyty gumowej czy płyty uszczelkarskiej. Jego zadaniem jest zatrzymanie pyłu, wiórów i brudu oraz utrzymanie cienkiej warstwy smaru w strefie styku. Nasączony olejem pierścień jednocześnie uszczelnia i smaruje wał.

Pierścienie filcowe montuje się zwykle w rowkach trapezowych lub prostokątnych z niewielkim wciskiem na wał. Przed montażem warto je namoczyć w oleju, którym smarowany jest węzeł. Przy dużych prędkościach obwodowych filc nagrzewa się i szybciej zużywa – tam lepiej sprawdzają się uszczelnienia elastomerowe.

Podkładki tłumiące, wycieraki i inne zastosowania

Filc dobrze rozprasza energię drgań, dlatego wycina się z niego podkładki pod maszyny, pompy, sprężarki i obudowy wentylatorów, a także przekładki między metalowymi elementami, które nie mogą się o siebie obijać. Arkusze filcu służą też do wygłuszania osłon i obudów.

Inne typowe zastosowania to wycieraki i zgarniacze na prowadnicach, elementy smarujące w przenośnikach i łańcuchach, tarcze i podkładki do polerowania oraz wykładziny chroniące lakierowane lub szlifowane powierzchnie przed zarysowaniem w transporcie i na stanowiskach montażowych. Tam, gdzie potrzebna jest szczelność na wodę i pył przy obudowach, lepszym wyborem bywa mikroguma lub pianka o komórce zamkniętej.

Kiedy filc nie wystarczy

Filc ma swoje granice. Nie nadaje się do uszczelnień kołnierzy z cieczą lub gazem pod ciśnieniem, do pary ani do mediów agresywnych chemicznie dla danego włókna. Wełna nie lubi ługów i długotrwałej wilgoci, a większość filców nie powinna pracować w temperaturach, przy których włókna zaczynają się rozkładać lub topić – górną granicę zawsze trzeba sprawdzić w karcie konkretnego gatunku.

Jeśli uszczelnienie ma trzymać ciśnienie, właściwym materiałem będzie płyta uszczelkarska, guma lub PTFE. Przy wyborze pomaga nasz moduł doboru materiału uszczelniającego, a w razie wątpliwości – krótka konsultacja z doradcą.

Jak zamówić elementy z filcu na wymiar

Pierścienie, podkładki i uszczelki z filcu wycinamy nożem oscylacyjnym CNC, bez wykrojnika, więc opłaca się już jedna sztuka, a także serie. Do wyceny potrzebujemy rysunku lub pliku DXF, rodzaju filcu, grubości i liczby sztuk. Jak przygotować dane, opisujemy w poradniku Jak przygotować rysunek uszczelki do wyceny, a o dokładności cięcia miękkich materiałów – w tekście o tolerancjach uszczelek.

Przy filcu warto pamiętać, że to materiał ściśliwy – grubość i wymiary mogą się nieco zmieniać pod naciskiem, dlatego krytyczne wymiary najlepiej oznaczyć na rysunku. Proste pierścienie i podkładki można też opisać w konfiguratorze uszczelek online.

Potrzebujesz filcu technicznego lub wyciętych elementów?

W hurtowni PLASTCAR we Wrocławiu dobierzemy rodzaj i grubość filcu technicznego do zastosowania – opisz, czy chodzi o uszczelnienie przeciwpyłowe, smarowanie, tłumienie drgań czy ochronę powierzchni. Sprzedajemy arkusze i formatki oraz wycinamy uszczelki i podkładki na wymiar. Zadzwoń pod numer 71 349 33 23 lub wyślij zapytanie – przygotujemy wycenę.