Jaka płyta do pary?

Krok 1. Ustal, jaka to para: nasycona czy przegrzana

Większość instalacji przemysłowych, kotłowni i wymienników pracuje na parze nasyconej. Jej temperatura jest ściśle powiązana z ciśnieniem – jeśli znasz ciśnienie, znasz też temperaturę. Para przegrzana (spotykana m.in. w energetyce i przy turbinach) ma temperaturę wyższą, niż wynikałoby z ciśnienia, i trzeba ją znać osobno.

To rozróżnienie jest ważne, bo dla uszczelki z płyty włóknistej temperatura zwykle jest większym ograniczeniem niż samo ciśnienie.

Krok 2. Przelicz ciśnienie na temperaturę

Dla pary nasyconej orientacyjne wartości (ciśnienie absolutne) wyglądają tak:

Manometry zwykle pokazują nadciśnienie, dlatego do odczytu trzeba doliczyć ok. 1 bar ciśnienia atmosferycznego. Uwaga na częsty błąd: „10 bar na manometrze” to już ok. 184 °C, a nie 180 °C.

Krok 3. Porównaj z kartą techniczną płyty – w parze, nie w powietrzu

Karty techniczne płyt uszczelkarskich podają kilka różnych temperatur: chwilową, ciągłą i osobno temperaturę pracy w parze. Do instalacji parowej liczy się ta ostatnia – jest wyraźnie niższa od pozostałych, bo para przyspiesza starzenie spoiwa płyty.

Drugą rzeczą do sprawdzenia jest wykres pT (ciśnienie–temperatura). Pokazuje, przy jakim połączeniu ciśnienia i temperatury płyta pracuje bezpiecznie dla danej grubości. Maksymalne ciśnienie i maksymalna temperatura z karty nigdy nie występują jednocześnie.

Dla płyt PLASTCAR dopuszczalna temperatura w parze wynosi do 180 °C dla PLASTCAR Eco oraz do 200 °C dla PLASTCAR 300, PLASTCAR Oil i PLASTCAR 1000. Pełne dane znajdziesz w kartach technicznych płyt.

Krok 4. Uwzględnij warunki pracy, nie tylko parametry

Dwie instalacje o tym samym ciśnieniu mogą wymagać innych uszczelek. Przed wyborem sprawdź:

• cykle nagrzewania i chłodzenia – częste uruchamianie i wyłączanie, np. w pralniach, piekarniach czy autoklawach, obciąża uszczelkę bardziej niż praca ciągła,
• uderzenia hydrauliczne – kondensat w przewodach parowych potrafi gwałtownie uderzać w armaturę; tu lepiej sprawdzają się płyty wzmocnione siatką stalową,
• stan i typ kołnierzy – nierówne lub skorodowane kołnierze wymagają materiału, który lepiej wypełnia nierówności,
• dostęp do połączenia – jeśli wymiana uszczelki oznacza zatrzymanie linii, warto wybrać materiał z zapasem parametrów.

Krok 5. Wybierz rodzaj materiału

Więcej o materiałach do wysokich temperatur przeczytasz w poradniku Uszczelki grafitowe – do pary, wysokich temperatur i kołnierzy.

Czego unikać przy parze

• Zwykłej gumy technicznej. Większość gum szybko twardnieje i pęka w parze. Wyjątkiem są specjalne gatunki EPDM, ale tylko w zakresie podanym przez producenta, zwykle przy niskich parametrach.
• Czystego PTFE przy dużym docisku i wysokiej temperaturze. PTFE jest odporne chemicznie, ale pod obciążeniem płynie, przez co połączenie traci docisk. Szczegóły opisaliśmy w poradniku o uszczelkach PTFE.
• Zbyt grubych uszczelek. W parze najlepiej sprawdzają się cienkie uszczelki, zwykle 1,5–2,0 mm. Grubsze stosuj tylko, gdy wymaga tego stan kołnierzy.
• Smarowania uszczelki. Pasta lub smar ułatwiają wydmuchnięcie uszczelki pod ciśnieniem. Płyty montuje się na sucho, jeśli producent nie zaleca inaczej.
• Ponownego użycia starej uszczelki. Po pracy w parze jest trwale odkształcona i nie uszczelni połączenia jak nowa.

Podstawowe informacje o uszczelkach do instalacji parowych i ich montażu znajdziesz też w poradniku Płyta uszczelkarska do pary – jak dobrać?

Dobierzemy płytę i wytniemy uszczelki do pary

Jeśli nie masz pewności, jaka płyta do pary będzie właściwa, napisz do nas: podaj ciśnienie, temperaturę lub rodzaj pary, charakter pracy instalacji i wymiar połączenia. Dobierzemy materiał spośród ponad 50 rodzajów płyt dostępnych w magazynie i wytniemy uszczelki na wymiar – według normy kołnierza, rysunku lub wzoru, już od jednej sztuki.